Mechanische ventilatie onderhouden: wat doe je zelf en wat laat je aan een vakman?

Voor welk ventilatiesysteem geldt deze gids?

Deze gids gaat over mechanische ventilatie met afvoer: een ventilatiebox met motor trekt vervuilde lucht uit keuken, badkamer en toilet via kanalen en ventielen naar buiten. Heb je een systeem met warmteterugwinning (balansventilatie, ook wtw-unit genoemd) met filters en een warmtewisselaar, lees dan de gids over WTW-onderhoud. De onderhoudsmomenten verschillen: een wtw-unit heeft filters die je regelmatig vervangt, bij een afzuigsysteem draait het vooral om ventielen, roosters, de box en de kanalen.

Filters komen in deze gids niet terug: de bron die we hier gebruiken noemt voor dit systeem geen filterinterval. Heeft jouw box toch een filter, volg dan de handleiding van de fabrikant.

Zelf doen of een vakman: welk onderhoud hoort bij wie?

De termijnen in de tabel zijn algemene richtlijnen van Milieu Centraal en geen voorschrift voor jouw exacte box. De handleiding van jouw systeem en afspraken bij oplevering gaan voor. Op een telefoon kun je de tabel horizontaal verschuiven.

Waarom verschillen de termijnen voor kanalen?

Milieu Centraal noemt voor het reinigen van de afvoerkanalen minstens eens per acht jaar. Feenstra adviseert eens per zes jaar. Dat zijn twee verschillende bronnen met een andere insteek: een onafhankelijke algemene richtlijn en het advies van een dienstverlener. We tonen ze naast elkaar. Hoe vervuild jouw kanalen zijn, hangt af van het gebruik, vooral in de keuken. Laat dat beoordelen in plaats van op een jaartal te vertrouwen.

Zet mechanische ventilatie niet uit

Milieu Centraal adviseert de mechanische ventilatie nooit uit te zetten. Uitzetten kan tijdens onderhoud, of wanneer de overheid bij een ramp adviseert ramen en deuren te sluiten. Haal in dat geval de stekker van de unit uit het stopcontact of gebruik de schakelaar in de meterkast. Een sticker bij die schakelaar helpt huisgenoten niet te vergeten dat de ventilatie moet worden aangezet.

Wanneer neem je contact op met een vakman?

Dit is geen voorschrift van Milieu Centraal maar de beslisregel van Filterwijzer: begin met wat je zelf mag doen en bel een vakman als daarna iets afwijkt.

• Je hebt roosters en ventielen schoongemaakt en toch is er minder afzuiging, meer geluid of blijft vocht hangen. Noteer merk, type en wat je hebt gedaan.
• De box geeft een storing, valt uit of maakt een nieuw, aanhoudend geluid. Open de box niet zelf.
• Het laatste boxonderhoud is langer dan twee jaar geleden of de onderhoudshistorie ontbreekt. Laat de beginsituatie beoordelen.
• Bij een huurwoning of een gezamenlijk systeem: meld het eerst bij verhuurder, woningcorporatie of beheerder en controleer wie het onderhoud regelt. Bij een recent geplaatste box of garantie: begin bij de oorspronkelijke installateur.

Wat kost professioneel onderhoud van mechanische ventilatie?

Vergelijk de werkzaamheden, niet alleen de prijs. Een abonnement voor de box, een eenmalige reiniging mét kanalen en een reparatie zijn verschillende diensten. Filterwijzer heeft geen geverifieerd marktgemiddelde en publiceert daarom geen algemene prijsrange. Hieronder staat één gedateerd voorbeeld van een dienstverlener, met haar eigen woorden en voorwaarden.

• Vraag of de prijs inclusief btw, voorrijkosten en arbeidsloon is, en of het om eenmalig werk of een abonnement gaat.
• Laat benoemen of alleen de box wordt gereinigd of ook kanalen en ventielen.
• Vraag of de afzuigcapaciteit wordt gemeten en of het systeem wordt afgesteld, en welk verslag je krijgt.
• Spreek af hoe reparaties, materialen en storingen worden berekend. Controleer bij een abonnement de duur en de opzegvoorwaarden. Een bedrijf met het Ventilatiekeur werkt volgens vaste kwaliteitsnormen, aldus Milieu Centraal.

Houd een onderhoudsnotitie bij

Bewaar merk, type, het jaar van plaatsing, de datum van het laatste boxonderhoud en kanaalreiniging en wat er is gemeten of afgesteld. Met die notitie kan een monteur snel beoordelen wat nodig is, en voorkom je dat je werk betaalt dat al is gedaan.